nazysku.pl
← Wróć do Wiedzy

Jak podzielić koszty firmy, żeby liczyć rentowność

13 lipca 2026

Chcesz wiedzieć, który projekt albo który klient realnie Ci zarabia. Pytasz księgową, a w odpowiedzi dostajesz rachunek, w którym wszystkie koszty są zsumowane w jeden słupek: tyle poszło na materiały, tyle na ludzi, tyle na usługi. Prawda o firmie tam jest, tylko zmielona na papkę. Nie wyciągniesz z niej, że projekt A dołożył, a projekt B utrzymał firmę, bo koszty nigdy nie zostały przypisane do projektów. Były grupowane pod urząd, nie pod Twoje decyzje.

Dobra wiadomość: żeby to naprawić, nie musisz zakładać drugiej księgowości. Wystarczy, że swoje wydatki poukładasz w kilka spójnych kategorii i będziesz się ich trzymał.

Dlaczego księgowe kategorie tego nie załatwiają

W pełnej księgowości koszty można księgować według rodzaju albo według funkcji, na kontach zespołu 4 i 5. To są układy zaprojektowane pod sprawozdanie finansowe, a nie pod pytanie „ile zarobiłem na tym jednym zleceniu”. Nawet firma, która prowadzi obie ewidencje, niekoniecznie tnie koszty na projekty czy klientów, bo prawo tego nie wymaga.

Do własnej analizy operacyjnej nie potrzebujesz planu kont. Potrzebujesz czegoś prostszego i pod Twoim sterowaniem: konsekwentnego oznaczania każdego wydatku i każdego przychodu, tak żeby dało się je potem posortować po tym, co Cię interesuje.

Dwie osie, po których warto ciąć

Każdy koszt opisz na dwa sposoby naraz.

Po pierwsze: bezpośredni czy stały. Koszt bezpośredni rusza się z konkretnym zleceniem: materiał, podwykonawca, robocizna włożona w tę robotę. Stały płacisz co miesiąc, choćbyś nic nie sprzedał: czynsz, księgowa, abonamenty, Twoja pensja. To ten sam podział, na którym stoi prosty rachunek wyników, i najważniejsza linia w całej analizie.

Po drugie: do czego to należy. Do którego projektu, klienta albo produktu. Faktura za blachę idzie na „zlecenie Kowalski”. Paliwo na dojazd też. Prowizja od sprzedaży produktu X ląduje przy produkcie X. To jest ten znacznik, którego księgowość Ci nie postawi, a bez którego nie policzysz rentowności per klient ani per produkt.

Koszt bezpośredni prawie zawsze da się przypisać do jednego projektu wprost. Z kosztami stałymi jest trudniej i do nich wrócę za chwilę.

Zrób to na jednej liście, nie w dziesięciu

Nie buduj rozbudowanego systemu. Weź swoją listę wydatków, choćby wyciąg z konta albo rejestr faktur, i dołóż dwie kolumny: „typ” (bezpośredni / stały) i „do czego” (nazwa projektu, klienta albo „ogólne”). Kategorii trzymaj się mało i nazywaj je zawsze tak samo. „Materiały” to zawsze „materiały”, nie raz „zakupy”, raz „towar”, raz „hurtownia”. Spójność jest tu ważniejsza niż liczba szufladek. Pięć kategorii używanych konsekwentnie powie Ci więcej niż trzydzieści, w których po miesiącu sam się gubisz.

To samo zrób z przychodami. Każdą fakturę sprzedażową podepnij pod ten sam projekt albo produkt, do którego przypisujesz koszty. Dopiero gdy przychód i koszt są opisane tym samym znacznikiem, możesz je od siebie odjąć i zobaczyć wynik jednego kawałka firmy.

Koszty wspólne: przypisz kluczem, nie na oko

Zostają koszty, które nie należą do żadnego projektu z osobna: czynsz, księgowość, Twój czas, prąd. Nie zostawiaj ich w worku „ogólne”, bo wtedy każdy projekt wygląda na bardziej rentowny, niż jest. Rozłóż je na projekty proporcjonalnie, według sensownego klucza: czynsz według zajmowanej powierzchni albo czasu, administrację według udziału w przychodzie. Nie musi być co do złotówki. Ma być uczciwie, a nie „po równo”, bo równo prawie nigdy nie oddaje rzeczywistości.

Jeśli sam coś wytwarzasz, do kategorii bezpośrednich wciągnij też własną robociznę i część kosztów maszyn, inaczej koszt produkcji wyjdzie zaniżony i cała rentowność będzie zmyślona.

Po co ta cała zabawa

Bo kiedy raz ustawisz spójne kategorie i będziesz je stosował co miesiąc, przestajesz zgadywać. Sortujesz listę po projekcie i widzisz, ile ten projekt utargował i ile zjadł. Odejmujesz i masz wynik. Robisz to dla drugiego, trzeciego i nagle znasz kolejność: kto Cię napędza, kto tylko robi hałas. Ta kolejność prawie zawsze zaskakuje, a decyzje po niej robią się oczywiste. To nie jest praca dla księgowej. To Twoja własna mapa firmy, której nikt inny za Ciebie nie narysuje.

Zacznij od jednego projektu

Nie taguj od razu całej historii. Weź jeden trwający projekt albo jednego klienta, wypisz wszystko, co na niego poszło, dopisz jego przychód i odejmij. Jeden wynik, policzony uczciwie, powie Ci więcej niż roczny rachunek od księgowej. A gdy nabierzesz wprawy, rozszerzysz to na resztę bez wysiłku.


Ten tekst ma charakter edukacyjny i nie jest poradą księgową. Sposób ewidencji dla Twojej firmy ustal z księgową, a przepisy z czasem się zmieniają. Budujemy narzędzia, które przypisują koszty i przychody do projektów za Ciebie, na Twoich danych. Zapisz się na listę, żeby wiedzieć, kiedy będą gotowe.

Źródła

Chcesz więcej takich rzeczy?

Raz w tygodniu wysyłamy jedną konkretną rzecz, która pomoże Ci więcej zarobić.

Zapisz się na listę